วิชชา นั้นแหละคือ อวิชชา

“ความไม่รู้” นั้นแหละคือ "ตัวรู้" และสิ่งที่“รู้” ก็คือ “ความไม่รู้”

เพราะความไม่รู้ เธอจึงหวาดกลัว

เพราะหวาดกลัว เธอจึงดิ้นรน

เพราะดิ้นรน เธอจึงเป็นทุกข์

เพราะคิดว่าเป็นทุกข์ เธอจึงอยากพ้นทุกข์

และเพราะอยากพ้นทุกข์ เธอจึงเป็นทุกข์เพราะการดิ้นรนอันนั้น

เป็นทุกข์เพราะ "มีตน" ไปปฏิบัติ

เป็นทุกข์เพราะ "มีตน" ถือข้อปฏิบัติ

เป็นทุกข์เพราะ "มีตน" เป็นผู้ทุกข์

เป็นทุกข์เพราะ "มีตน" อยากพ้นทุกข์

หากจะพูดว่าต้นเหตุแห่งทุกข์ คือ "ความไม่รู้" แล้วไม่รู้อะไร? ทั้งตำราและคุรุต่างก็จะชี้ตรงไปยัง "อริยสัจ" แล้วก็ถูไถเลียวนและตีบตันอยู่แค่นั้น มันจึงทำให้หลงใหลไปกับความคิดและสิ่งปรุงแต่งมากยิ่งขึ้น

วิชชานั้นแหละคือตัวอวิชชา ความไม่รู้นั้นแหละคือ "ตัวรู้" และสิ่งที่รู้ก็คือความไม่รู้ แท้จริง "ความไม่รู้" ก็คือไม่รู้ว่าอะไรคือความคิด ? ความคิดมันคืออะไร ? ความคิดทำงานอย่างไร ?

และไม่รู้ว่า "มันกำลังคิด" !!! เมื่อความคิดมันเข้าใจความคิด อย่างแจ่มแจ้งลึกซึ้ง ตัวความเห็นถูก จะเป็นตัวทำลายทุกสิ่งแม้กระทั่งตัวมันเอง ทำลายความเชื่อและความไม่เชื่อไปจนหมดสิ้นเหลือไว้แต่เพียงภาวะที่ไร้สภาวะก่อนจะมีจุดเริ่มต้น และเป็นอิสระจากทุกสิ่งไปชั่วนิรันดร์